Kiểm thử tính tiện dụng, mượt mà trên ứng dụng mobile

Cùng với sự phát triển của ngành công nghiệp ứng dụng phần mềm, ngoài việc đáp ứng đúng, đủ, nghiệp vụ, tính tiện ích, mượt mà đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc đảm bảo lợi thế cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Để kiểm soát chất lượng ở khía cạnh tiện, đẹp trên, QC sản phẩm mobile đừng quên những chi tiết nhỏ sau đây trong quá trình thực thi test ứng dụng:

1. Đối với các giao diện nhập liệu, ứng dụng đã show sẵn bàn phím để người dùng có thể nhập liệu ngay chưa? Loại bàn phím (phím số, phím chữ) đã phù hợp với nội dung cần nhập liệu chưa?

2. Khoảng cách giữa các vị trí cần thao tác khi thực hiện 1 nghiệp vụ có vừa tầm tay với khi sử dụng điện thoại 1 tay/2 tay hay chưa? Lưu ý: Đừng test ứng dụng trên điện thoại theo cách để máy dưới mặt bànrồi thao tác. Thiết bị di động là để cầm theo, không phải để sử dụng theo cách để trên mặt bàn.

3. Một điều nữa, đừng quên kiểm tra một số thao tác đơn thuần là thói quen của người dùng khi sử dụng thiết bị di động.

  • Thao tác thực hiện trên button hoặc ô nhập liệu

Một thao tác dễ bị quên trong quá trình thực thi test chính là Double Tab. Tuy nhiên:

Đối với ô nhập liệu, mobile user có thói quen double tap để select nội dung nhập liệu. Đừng để ứng dụng bỏ quên không đáp ứng thói quen rất nhỏ này của người dùng.

Ngược lại đối với button, nếu xử lý không tốt khi thực hiện Double Tap ứng dụng sẽ gặp lỗi thực hiện double action mong muốn (Ví dụ: show 2 form chồng nhau…). Mobile user có thể không cố tình thao tác như vậy, thậm chí đôi khi chỉ là vì thao tác khi tay đang ướt; nhưng nếu vì vô tình mà gặp lỗi thì vẫn chẳng vui chút nào.

  • Thao tác thực hiện trên màn hình xem thông tin/số liệu

Hầu hết người dùng facebook đều quá quen với việc vuốt xuống để lấy dữ liệu mới nhất. Thói quen thường khó bỏ. Vậy nên chẳng mất gì mà không kiểm tra việc thói quen đó có còn được đáp ứng trên ứng dụng đang được kiểm tra hay không.

Thậm chí, đôi khi mobile user chỉ đơn giản là vuốt ngang dọc vì yêu Dế.  Tester nên giúp người dùng giữ vững tình yêu này bằng việc kiểm tra ứng dụng không gặp những lỗi ngớ ngẩn lúc này.

Kiểm thử ứng dụng trên thiết bị di động – Một số điểm cần lưu ý

Những năm gần đây, cùng với sự phổ cập của thiết bị di động trong đời sống, việc phát triển các ứng dụng quản lý trên thiết bị di động cũng trở thành xu hướng tất yếu.

Do đó, việc kiểm thử ứng dụng trên thiết bị di động cũng dần trở thành một kỹ năng quan trọng của nghề kiểm thử.

Vậy kiểm thử ứng dụng trên thiết bị di động khác gì so với các loại kiểm thử khác? Khi kiểm thử ứng dụng trên thiết bị di động cần lưu ý thêm gì những case nào để đảm bảo chất lượng sản phẩm.

1. Sự khác biệt về kiểm thử ứng dụng trên thiết bị di động so với các loại kiểm thử khác

Ứng dụng di động là những ứng dụng chỉ được sử dụng cho các thiết bị di động hoặc tablet thông qua các Cửa hàng trực tuyến của các hãng như App Store của Apple hay Google Play của Google.

Do đặc thù của loại thiết bị sử dụng nên kiểm thử ứng dụng trên thiết bị di động có một số khác biệt. Chính sự khác biệt này tạo nên khá nhiều thách thức trong việc kiểm thử ứng dụng:

+Sự đa dạng các thiết bị di động

  • Đa dạng các hãng sản xuất thiết bị như HTC, SamSung, Apple, Nokia… với các kích thước màn hình và cấu hình phần cứng khác nhau…
  • Đa nền tảng (iOS 8,9,10…, Android 4.2;4.3;4.4…)
  • Các thiết bị di đông có thời gian chạy ứng dụng khác nhau

+Thách thức phần cứng của thiết bị

  • Giới hạn tốc độ xử lý
  • Giới hạn dung lượng bộ nhớ của thiết bị

+ Thách thức về đường truyền mạng**

  • Đa dạng các loại mạng (GSM/GPRS/WIFI/3G…)
  • Không dự đoán được thời gian cho truyền tải dữ liệu
  • Khác biệt về tốc độ kết nối thông qua vật lý
  • Đa dạng các nhà điều hành mạng với những tính năng mạng khác nhau

 2. Một số điểm cần lưu ý trong kiểm thử ứng dụng trên thiết bị di động theo từng giai đoạn kiểm thử

Xuất phát từ những điểm khác biệt và thách thức trên, trong quá trình kiểm thử ứng dụng trên thiết bị di động, tương ứng với từng giai đoạn kiểm thử cần lưu ý một số điểm sau:

2.1 Giai đoạn kiểm thử giao diện: Do sự đa dạng về hãng sản xuất, kích thước màn hình nên để đảm bảo chất lượng giao diện sản phẩm trên các thiết bị khác nhau cần đảm bảo:

  • Màu sắc, phong cách menu, nhất quán với giao diện người dùng trên các thiết bị khác nhau (về độ phân giải màn hình, về kích thước màn hình…), trên các thao tác khác nhau (không thao tác, chạm, chạm và giữ)
  • Giao diện khi sử dụng ở màn hình dọc/ngang
  • Giao diện chương trình khi xuất hiện thêm bàn phím ảo
  • Vị trí xuất hiện của biểu tượng loading/toast message

2.2 Giai đoạn kiểm thử tính năng:

–  Cần kiểm tra các tính năng của ứng dụng theo đặc điểm kỹ thuật của thiết bị

  • Các hành động Zoom In/Zoom Out, xoay màn hình
  • Các hiệu ứng scroll, chuyển trang, swipe (vuốt ngang, vuốt dọc,…)
  • Việc sử dụng ứng dụng đồng thời với các ứng dụng sẵn có khác và việc chuyển qua chuyển lại giữa các ứng dụng đang mở
  • Việc điều hướng đến các liên kết khác trong ứng dụng (ví dụ link help…)

–  Cần kiểm tra hoạt động của ứng dụng khi phát các tình huống thay đổi về đường truyền mạng (chỉ áp dụng đối với các ứng dụng hoạt động trong môi trường mạng. Đối với ứng dụng làm việc offline hoàn toàn thì có thể bỏ qua trường hợp này

  • Mất mạng đột ngột hoặc mạng chập chờn trong quá trình sử dụng
  • Chuyển mạng trong quá trình sử dụng (thiết bị làm việc ở khu vực có nhiều sóng wifi hoặc việc chuyển từ mạng wifi sang 3G trong quá trình sử dụng do tín hiệu wifi đang sử dụng kém đi)

–  Nên kiểm tra hoạt động của ứng dụng khi phát các tình huống làm gián đoạn hoặc ảnh hưởng tới quá trình sử dụng ứng dụng xuất phát từ giới hạn phần cứng của thiết bị

  •  Xuất hiện cuộc gọi/tin nhắn
  • Xuất hiện notification từ các ứng dụng khác như update, nhắc nhở
  • Cắm sạc
  • Thông báo bộ nhớ thấp trong khi đang chạy ứng dụng

2.3 Giai đoạn phát hành: cần lưu ý kiểm nghiệm các tình huống khác nhau trong quá trình cài đặt bao gồm:

  • Cài mới app từ chợ ứng dụng
  • Người dùng cập nhật app lên phiên bản mới khi có thông báo
  • Tự động cập nhật app lên phiên bản mới khi thiết bị để chế độ tự động cập nhật phần mềm
  • Trong quá trình cài đặt/update xảy ra sự cố dẫn đến quá trình cài đặt/update bị gián đoạn. Ví dụ: máy hết pin, mất mạng…

3. Một số lưu ý khác trong kiểm thử ứng dụng di động

3.1 Môi trường kiểm thử

Do sự đa dạng của thiết bị di động cả về nhà sản xuất, nền tảng phát triển lẫn phiên bản phát triển. Trong quá trình kiểm thử sản phẩm cần lưu ý kiểm tra hoạt động của ứng dụng trên tất cả phiên bản hiện tại của hệ điều hành sử dụng.

3.2. Một số case đặc biệt cầu lưu ý

Trong quá trình kiểm thử ứng dụng cần lưu ý một số case đặc biệt sau:

  • Sự hao tổn pin: Việc theo dõi sự hao tổn pin khi chạy ứng dụng trên thiết bị di động rất quan trọng. Người dùng sẽ không chấp nhật một ứng dụng quá ngốn pin của máy dù tính năng ứng dụng hay như thế nào
  • Tốc độ chạy ứng dụng: Theo dõi thời gian response time trên các thiết bị khác nhau với các dung lượng bộ nhớ khác nhau, tốc độ mạng khác nhau…
  • Yêu cầu bộ nhớ: Khi tải và cài đặt app, chạy app.. Ứng dụng yêu cầu nhiều dung lượng bộ nhớ khi cài đặt và sử dụng thì sẽ dẫn đến đối tượng có thể sử dụng ứng dụng trên thực tế bị hạn chế. Đây là điều mà không nhà phát triển nào mong muốn